UCZCIWOŚĆ to mówienie prawdy i jej poszanowanie, przyznawanie się do błędu lub winy, nieprzywłaszczanie sobie cudzej własności, to rzetelność w wykonywaniu swoich obowiązków w ramach nauki, pracy, opieki, podziału zadań, to także równoprawne traktowanie ludzi, bez faworyzowania.


SZACUNEK to grzeczność połączona z troską o uczucia i dobro własne i innych. Należy się każdemu człowiekowi ze względu na jego godność osobistą, okazywaną uprzejmym językiem i tonem, przyjaznym wyrazem twarzy, odpowiednim do okazji ubiorem, wyglądem i zachowaniem oraz troską o ich uczucia i dobro. Jeśli ktoś okazuje nam szacunek, czujemy się dobrze w jego towarzystwie. Gdy traktuje nas bez szacunku, natychmiast informują nas o tym nasze uczucia – zakłopotanie, przykrość, złość.

Szacunek powinniśmy okazywać nie tylko innym ludziom – bez względu na ich wiek, płeć, rasę, pochodzenie, wiedzę, stan posiadania czy status społeczny – ale także sobie. Jest on podstawą wszystkich innych wartości moralnych, w tym uczciwości, odpowiedzialności, solidarności, przyjaźni, sprawiedliwości. Nie oszukujemy kogoś, kogo darzymy szacunkiem, nie kłamiemy też z szacunku dla siebie itp.

Wartości Człowieka Współczesnego


ODPOWIEDZIALNOŚĆ to wypełnianie swoich obowiązków, dotrzymywanie słowa, gotowość do ponoszenia konsekwencji własnych wyborów i zachowań. Odpowiedzialność to także postawa aktywnej troski o los innych – rodziny, grupy, społeczeństwa, środowiska i świata, dbanie o wspólne dobro i zapobieganie złu. Ponosimy odpowiedzialność za swoje myśli i emocje, za radzenie sobie z własną złością, gospodarowanie swoim czasem, wybór przyjaciół, wyznaczanie sobie celów i priorytetów, swój rozwój, zdrowie, bezpieczeństwo.


ODWAGA CYWILNA to wewnętrzna siła, która pozwala nam wypowiadać swoje zdanie i bronić swoich racji, przyznać się do błędu lub winy, wstawić się za słabszymi. Wykazujemy się nią, podejmując trudne, służące dobru decyzje i zwalczając zło. Odwaga wymaga mądrości, by ocenić, co jest dobre i ważne, a co złe lub nieistotne. Wymaga też rozważenia następstw danej sytuacji i naszej decyzji.


PRZYJAŹŃ to silny związek między ludźmi oparty na wzajemnej sympatii i szacunku, lojalności i zaufaniu, życzliwości, solidarności, zrozumieniu, wspólnych zainteresowaniach i podobnym systemie wartości. Przyjaźń wymaga symetrii – nie można przyjaźnić się z kimś, kto nie przyjaźni się z nami, kto nie wnosi w tę relację równoważnego wkładu lub nas wykorzystuje. O przyjaźń trzeba dbać – spędzać razem czas lub pozostawać w bliskim kontakcie, pomagać sobie i wzajemnie wzbogacać swoje życie. Należy dochowywać tajemnic przyjaciela i wspierać go w trudnych chwilach. Ważne jest też, by być wielkodusznym i wybaczać sobie drobne błędy.


SOLIDARNOŚĆ jest poczuciem współodpowiedzialności w obliczu potrzeby, doznanej krzywdy, niebezpieczeństwa lub nieszczęścia. Wyraża się wsparciem, pomocą, poświęceniem, dzieleniem się obowiązkami lub obciążeniami.


SPRAWIEDLIWOŚĆ jest trudniejszą formą uczciwości. Polega na równoprawnym traktowaniu ludzi – bez względu na ich wygląd, płeć, osobowość, majątek, pochodzenie czy pozycję społeczną.


Sprawiedliwe traktowanie nie oznacza „jednakowo” i „zawsze po równo”. Nie byłoby mądre ani sprawiedliwe nakładanie takich samych obowiązków na trzylatka i jego tatę, leczenie wszystkich chorych takim samym lekiem. Jednakowe karanie za zabójstwo człowieka napadniętego, który się bronił, oraz tego, kto zabił dla pieniędzy lub z zemsty. Sprawiedliwość jest trudna, ponieważ wymaga dostosowania decyzji do konkretnej osoby/ grupy oraz do sytuacji. Wymaga rozwagi,


OPTYMIZM jest to pozytywne nastawienie do świata i do siebie, postawa afirmacji wobec życia i warunek szczęścia. To stan umysłu, który wspiera nasze zdrowie i ułatwia relacje ze światem.


Optymiści oczekują od losu i ludzi dobra – i zgodnie z samospełniającą się przepowiednią najczęściej je otrzymują!

  • Nawet w trudnych sytuacjach dostrzegają szanse i nie rozpamiętują porażek, lecz traktują je jak okazję do wprowadzenia zmian i nauczenia się czegoś nowego. Nie mówią, że mają pecha. Dla nich szklanka jest zawsze w połowie pełna!
  • Optymistom żyje się lepiej, mają też znacznie lepsze relacje z ludźmi niż pesymiści.
  • Któż bowiem lubi przebywać w towarzystwie osób, które koncentrują się na rzeczach przykrych i złych i widzą wszystko w czarnych barwach? Warto dodać, że pesymizm to wyniesiona z domu lub szkoły postawa

Wartości Życia Ludzkiego

PIĘKNO to coś, co nas zachwyca i czyni lepszymi. Powinniśmy je tworzyć i chronić. Piękno może być dziełem przyrody, jak góry lub morza, ale też dziełem człowieka – jak muzyka, malarstwo, wspaniałe ogrody czy znakomita architektura.


Jest także piękno, którego doświadczamy w kontaktach z ludźmi – to wewnętrzne piękno danej osoby, które wyraża się jej dobrocią, skromnością, prostotą, przyzwoitością, odwagą cywilną, mądrością, gotowością służenia innym. Wewnętrzne piękno ludzi czasem trudno od razu dostrzec, ale jest ono bardzo cenne, czyni świat lepszym i stanowi wspaniały wzorzec właściwych postaw społecznych.


ŻYCZLIWOŚĆ jest to dobra wola i gotowość pomocy innym. Wynika z sympatii i zaufania do ludzi, z przekonania, że są dobrzy, a ich potrzeby ważne. W tle tej wartości leży też wiara, że możemy na siebie wzajemnie liczyć, że otrzymamy od innych pomoc i wsparcie, gdy będziemy ich potrzebowali.

Postawa życzliwości ma swoje źródło w doświadczaniu w dzieciństwie empatii, szacunku i życzliwości ze strony bliskich i otoczenia. Uczymy się jej przez obserwację, doświadczanie i naśladowanie. Wchłaniamy ją z klimatu domu i otoczenia, środowiska i dzieł kultury, a nade wszystko z własnych dobrych doświadczeń. Ponieważ w świecie ludzi życzliwych znacznie lepiej i przyjemniej się żyje, warto być życzliwym. Należy zatem robić wszystko, byśmy mieli rozwiniętą zdolność i potrzebę bycia życzliwym, okazując sobie wzajemnie troskę i szacunek. Dostrzegając potrzeby innych i właściwie na nie odpowiadając – z dobrą wolą, taktem i cierpliwością.

Wartośći Każdego Człowieka

PRZYZWOITOŚĆ to poczucie obowiązku moralnego i praktykowanie wartości. Obejmuje poszanowanie godności drugiej osoby, życzliwość i uczciwość, wymaga odpowiedzialności, rozwiniętego sumienia, odwagi cywilnej. Jest zaprzeczeniem egoizmu, bezwzględności, wyrachowania, tchórzostwa. Człowiek przyzwoity postępuje godziwie, nieprzyzwoity – niegodziwie, czyli podle, cynicznie, samolubnie.

Być przyzwoitym to zawsze mieć na względzie dobro innych ludzi, istot, Ziemi, zachowywać się fair, pomagać bez oczekiwania rewanżu lub korzyści, bronić innych przed niesłusznymi zarzutami, atakami.

Być przyzwoitym to także nie robić ludziom świństw, nie upokarzać, nie nadużywać swojej pozycji i przewagi (intelektualnej, finansowej, społecznej), nie działać z niskich pobudek (jak egoizm, chciwość, zawiść, zemsta, nienawiść).

Nie szkodzić innym, nie zdradzać, nie być nielojalnym, nie obmawiać, nie wykorzystywać innych, nie budować swojej pozycji i samopoczucia kosztem innych, nie korzystać z cudzego nieszczęścia.

Nie brać dla siebie, swojej rodziny/grupy „najlepszych kąsków”, nie zawstydzać, nie ośmieszać, nie upokarzać. Nie naginać prawa do własnych interesów, nie uzależniać innych od siebie i swojej pomocy dla osiągania satysfakcji lub innych własnych korzyści.

Wartości Dobrego Człowieka

WOLNOŚĆ jest prawem i możliwością podejmowania decyzji i działań zgodnie z własną wolą. Wolność jest wartością moralną tylko wtedy, gdy jest właściwie stosowana. Chodzi o to, aby realizując własną wolność, nie zabierać innym możliwości korzystania z ich praw i wolności ani nie zmuszać ich do ponoszenia konsekwencji naszych wyborów. W dobrze funkcjonującej ludzkiej wspólnocie musimy uwzględniać dobro i interesy innych, także dlatego, by móc oczekiwać tego samego z ich strony Fundamentem dobrze rozumianej wolności jest szacunek do siebie i innych, a jej niezbędnym elementem odpowiedzialność.

Ucieczka od wolności rozróżnia dwa jej rodzaje: wolność do… (do myślenia, wypowiadania się, wyboru przyjaciół, sposobów spędzania czasu itd.) oraz wolność od…(od niechcianego doświadczania cudzych działań – na przykład zaczepek, dymu z papierosów, słuchania głośnych rozmów telefonicznych, wulgarnych reklam, prostackiego języka w przestrzeni publicznej, jak i od ponoszenia skutków nieodpowiedzialnych działań innych osób, na przykład spłacania cudzych długów).

Wolno nam myśleć, co chcemy, jednak podejmując działania, musimy liczyć się z potrzebami innych i przewidzieć konsekwencje naszych decyzji. Niezbędne są więc pewne samoograniczenia własnej wolności. Dlatego wolność jest jedną z najtrudniejszych wartości moralnych.

Wartości Duchowe Człowieka


MĄDROŚĆ jest to celowe przyczynianie się do dobra poprzez właściwe wybory. Chodzi tu o dobro ogólne, powszechne, a nie tylko własne czy własnej rodziny lub grupy. Aby postępować mądrze, nie wystarczą dobre intencje. Potrzebna jest wiedza, doświadczenie, refleksja, które pozwalają patrzeć dalej, szerzej i głębiej, przewidzieć różne, także odległe konsekwencje naszych wyborów, które pojawią się zarówno w naszym życiu, jak i w życiu innych ludzi, a nawet kolejnych pokoleń.

Mądrość ułatwia nam podejmowanie właściwych decyzji w sytuacji konfliktu wartości, czyli wtedy, gdy dwie wartości moralne wzajemnie się wykluczają, gdy na przykład mamy dylemat, czy chronić przyjaźń, zatajając, że przyjaciel bierze i/lub rozprowadza narkotyki albo popełnił przestępstwo, czy też ujawnić jego przewiny.

Mądrość mówi, że należy wybrać wartość w danej sytuacji ważniejszą, tutaj: ujawnić rodzicom przyjaciela, że bierze on narkotyki, by ratować jego zdrowie i życie, a także uchronić inne osoby, które jako diler mógłby wciągnąć w narkomanię, jak również ujawnić przestępstwo, by nie dopuścić do kolejnych ofiar jego kradzieży czy przemocy.

Obserwuj mnie w mediach społecznościowych!